logo

Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmeleri

Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmeleri

Bakım borçlusunun bakım alacaklısını ölünceye kadar bakıp gözetmeyi, bakım alacaklısının da bir malvarlığını veya bazı malvarlığı değerlerini ona devretme borcunu üstlendiği ölünceye kadar bakma sözleşmesi TBK Madde 611’de düzenlenmiştir. Bu sözleşmede bakım borçlusunun borcu Yargıtay tarafından geniş kapsamda ele alınarak kendisine birçok borç yüklenmektedir.

Bunun karşılığında bakım alacaklısının ise sözleşme ile öngörülen malvarlığı değerlerini bakım borçlusuna devretme borcu bulunmaktadır.

Bakım alacaklısı, sözleşmenin kurulmasıyla bakım borçlusunun aile topluluğuna katılmış olur. Bakım borçlusu, almış olduğu malların değerine ve bakım alacaklısının daha önce sahip olduğu sosyal durumuna göre hakkaniyetin gerektirdiği edimleri, bakım alacaklısına ifa etmekle yükümlüdür. Bakım borçlusu, bakım alacaklısına özellikle uygun gıda ve konut sağlamak, hastalığında gerekli özenle bakmak ve onu tedavi ettirmek zorundadır.

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi 2010/4097 E., 2010/6682 K. Sayılı kararı

';...Bakım borçlusunun bakıp gözetme yükümlülüğü aksi kararlaştırılmadığı sürece, bakım alacaklısını ailesi içerisine alıp ikametgâh temini, besleme-giydirme, hastalığında tedavi, manevi yönden de her türlü yardım ve desteği sağlama gibi ödevleri kapsar...';

SÖZLEŞMENİN ŞEKLİ

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, mirasçı atanmasını içermese bile, miras sözleşmesi şeklinde yapılmadıkça geçerli olmaz. Sözleşme, Devletçe tanınmış bir bakım kurumu tarafından yetkili makamların belirlediği koşullara uyularak yapılmışsa, geçerliliği için yazılı şekil yeterlidir.

Miras sözleşmesinin resmi vasiyetname şeklinde yapılması gerekmektedir. Dolayısı ile miras sözleşmesi Noterde yapılır. Bunun için her iki tarafında birlikte Noter'e gitmesi gerekmektedir. Sözleşme şartları Notere sözlü olarak iletilebileceği gibi, yazılı olarak da verilebilir.

Resmî vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla resmî memur tarafından düzenlenir. Resmî memur, sulh hâkimi, noter veya kanunla kendisine bu yetki verilmiş diğer bir görevli olabilir. Miras bırakan, arzularını resmî memura bildirir. Bunun üzerine memur, vasiyetnameyi yazar veya yazdırır ve okuması için miras bırakana verir.

Vasiyetname; vasiyet tasarruflarını içeren ve yasada gösterilen biçimlere uyularak yapılan ve vasiyetçi tarafından ölünceye kadar dönülebilen yazılı irade beyanıdır. Ölüme bağlı tasarruf; vasiyet ve miras mukavelesi gibi, gerçek kişilerin hukuki etki ve hükümlerini ölümlerinden sonra doğuran hukuki işlemleridir. Ölünceye kadar bakma sözleşmesi ise sözleşmecilerden birinin ötekine, ölünceye değin bakma ve kendisini görüp gözetme koşuluyla bir malvarlığını veya birtakım mallarını intikal ettirmesi borcunu doğuran sözleşmedir. Yani, ölünceye kadar bakma sözleşmesi sağlar arası ve çift taraflı borç yükleyen bir sözleşme olup, etkisini ölüme bağlı tasarruf gibi ölümden sonra değil imzalanmasıyla birlikte gösterir. Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, ölüme bağlı bir tasarruf değildir.

Ölünceye kadar bakma sözleşmesinin resmi vasiyetname şeklinde yapılması bir geçerlilik şartıdır. Sözleşmenin resmi vasiyetname şeklinde yapılmaması veya vasiyetnamede aranan şekil şartlarının yerine getirilmemesi halinde sözleşme geçersiz olup hukuki sonuç doğurmayacaktır.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2021/5375 E. , 2022/5707 K.

''Kaynağını Borçlar Kanununun 611. ve devamı maddelerinden alan ölünceye kadar bakım sözleşmeleri, anılan kanunun 612. ve Türk Medeni Kanununun 545. maddesi gereğince resmi şekilde düzenlenmelidir. Resmi şekilde düzenlenmeyen ölünceye kadar bakım sözleşmelerine değer verilerek tapu iptali ve tescil hükmü kurulması mümkün değildir.(Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 6.2.2008 tarihli ve 2008/14-70 2008/104 sayılı kararı)''

SÖZLEŞMENİN İPTALİ VE TENKİSİ

Bakım alacaklısı, ölünceye kadar bakma sözleşmesi yüzünden kanuna göre nafaka yükümlüsü olduğu kişilere karşı yükümlülüğünü yerine getirme imkânını kaybediyorsa, bundan yoksun kalanlar sözleşmenin iptalini isteyebilirler. Hâkim, sözleşmenin iptali yerine, bakım borçlusunun ifa edeceği edimlerden mahsup edilmek üzere, bakım alacaklısının nafaka yükümlüsü olduğu kişilere nafaka ödemesine karar verebilir. Mirasçıların tenkis ve alacaklıların iptal davası açma hakları saklıdır.

ÖLÜNCEYE KADAR BAKMA SÖZLEŞMESİNE DAYALI TAPU İPTALİ VE TESCİLİ

Ölünceye kadar bakım sözleşmeleri taraflara hak ve borçlar yükleyen sözleşmelerden olup, bakım borcuna karşılık bir taşınmazın devri kararlaştırıldığında, bakım alacaklısının ölümünden sonra onun mirasçıları mülkiyeti geçirme borcu ile yükümlüdürler. Bu yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde, sözleşmeye dayanılarak tapu iptali ve tescil istemi ile dava açılabilir.

Kuşkusuz, ölünceye kadar bakım sözleşmesinin muvazaalı olarak yapıldığı her zaman ileri sürülebilir. Kısaca ifade etmek gerekirse, muvazaa irade ile beyan arasında kasten yaratılmış aykırılıktır. Böyle bir savunma ileri sürülmüşse, mahkemece dayanılan sözleşmedeki tarafların gerçek ve müşterek amaçlarının Borçlar Kanunu'nun 19. maddesi hükmünden yararlanarak açıklığa kavuşturulması gerekir. Zira bu gibi durumlarda ölünceye kadar bakım sözleşmesinin ivazlı olarak (bedel karşılığı) değil de bağış amaçlı veya mirasçıların bazılarından mal kaçırmak amacı ile yapıldığı kabul edilmelidir.

Murisin sözleşmeyi yaptığı dönemde, işbu sözleşmeyi yapma gereksinimi duyup duymayacağı muvazaanın mevcudiyetinin tespiti konusunda yol gösterici bir kriterdir.

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi 2007/9669 E., 2007/12828 K.

''Somut olayda, 1901 doğumlu olan muris Safiye, sözleşmenin yapıldığı 1994 tarihinde 93 yaşındadır. 1996 yılında da ölmüştür. Sözleşmenin yapıldığı tarihte tek mirasçısı davacı Mehmet'tir. O tarihte murisin tek mirasçısı olan davacı ile esasen ölümünden sonra terekesi Mehmefe geçeceğinden ölünceye kadar bakma sözleşmesi yapmasını gerektiren bir neden yoktur. Zira Mehmet dışındaki diğer mirasçısı karşı davacı Ünzile daha sonra mevcut veraset ilamının iptalini sağlayarak mirasçı olmuştur. Diğer taraftan, muris Safiye'nin tüm mal varlığı 24.01.1994 günlü bakma sözleşmesine konu edilmiştir. Görülüyor ki, muris Safiye'nin tüm mal varlığını bakma sözleşmesinin bedeli olarak kabul etmek suretiyle bakım sözleşmesi yapmasını gerektiren nedenler bulunmamaktadır. Bu sözleşmenin aslında bakıp gözetilme koşulu ağırlıklı değil, sonradan ortaya çıkan mirasçıdan mal kaçırmak düşüncesi ile yapıldığı, muvazaa ile illetli olduğu açıktır.''

Söz konusu Yargıtay kararı ile bakım borçlusuna yüklenen borçların yerine getirilmediği iddiası ile sözleşmenin muvazaalı olarak düzenlenmiş olması sebebiyle tapu iptali davası açılabilir. Ancak bakım borçlusunun borcunu yerine getirmediğinin ispatı bu noktada önem taşır.

16. Hukuk Dairesi 2007/1263 E., 2007/1380 K.

''Ayrıca davacı Fatma, taşınmazı oğlu davalı Osman'ın kendisine ölünceye kadar bakıp gözetmesi karşılığı bu satış senedinin düzenlendiğini beyan etmiş, dinlenen yerel bilirkişi ve taraf tanıkları da bu hususu doğrulamışlar, ancak davalının annesine ölünceye kadar bakıp gözetme şartını yerine getirmediğini bildirmişlerdir. Bu durumda şartlı hibe anlaşmasında şart gerçekleşmemiştir.''

DAVA ZAMANAŞIMI

Tapu iptal ve tescil davalarında dava konusu bir ayni hakka dayandığından zamanaşımı söz konusu olmayacaktır.

GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME

Ölünceye kadar bakma sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil davasında görevli ve yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesi'dir.

Bursa Yeniay Avukatlık ve Hukuk Bürosu bugüne kadar borçlar hukuku ve miras hukuku alanında vermiş olduğu hukuki danışmanlık hizmetleri ile müvekkillerini başarılı bir şekilde temsil etmiştir. Bursa avukat kadrosuyla ölünceye kadar bakım sözleşmelerine ilşkin uyuşmazlıklarda sorun yaşayan kişilere Bursa miras avukatı olarak destek sağlamaktadır.

Borçlar hukuku ve miras hukuku alanlarına giren bakım sözleşmeleri uyuşmazlıklarının çözümünde Bursa miras avukatı ve online avukat desteği için Yeniay Avukatlık ve Hukuk Bürosu ile iletişim kurabilirsiniz.

Av. Rabia TOKYÜREK



Bu İnternet Sitesi içeriğinde yer alan tüm eserler Yeniay Hukuk Bürosu'na aittir. Bu hakları ihlal eden kişiler, 5846 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu yer alan hukuki ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan cezai yaptırımlara tabi olurlar.

İletişim Bilgileri


  • 0224 452 31 31
  • 0544 452 31 31
  • ali@yeniayhukuk.com
  • İhsaniye Mah. Can Sok. No:2/1 K.3 D.12 (Yeni Emniyet Binası Karşısı) Nilüfer/BURSA

  • Copyright © 2021 YENİAY HUKUK Tüm Haklar Saklıdır.